20 de des. 2009

Hopenhague??

Ei trist. Non me ven tath cap un aute calificatiu...era 15au conferéncia mondiau sus eth cambi climatic s'a acabat damb un acòrd de minims, barrat en darrèr moment entà sauvar es aparences e que non fixe tanpòc objectius entara reduccion d'emisions. Un acòrd injust, non vinculant e sense ambicion que demòstre qu'eth mon encara non a entenut qu'eth sòn pervier, eth nòste pervier e eth des futures generacions passe per arténher un consens mondiau. Totun aguest consens dificilament arribarà en tot es desquilibris sociaus e economics existisquen, en tot parlegam encara de 3au mon e de païsi emergents veigui impossible qu'aqueth acòrd arribe. Per non parlar deth papèr dera ONU en tot aguest procès, que damb aguest nau fracàs a certificat era sua incapacitat entà auançar, un aute còp, en consens internacionau.

14 de des. 2009

8 de des. 2009

Lei der aranés

A gessut a exposicion publica er Avantprojècte de Lei der Aranés, prebotjat per govèrn dera Generalitat. Aguesta lei, que se presentarà en Aran eth dijaus dia 10 de deseme entàs 19'00 ores ena sedença deth Conselh Generau, ei un pas de grana trascendéncia entara nòsta lengua pr'amor que, per prumèr viatge ena istòria, compdaram damb ua lei pròpia entar aranés.
Desdeth govèrn d'Aran auem collaborat de manèra intensa damb era Secretaria de Politica Lingüistica dera Generalitat en arténher un tèxte qu'auesse eth maxim consens possible. Totun, tanben cau díder que, en procès parlamentari que s'encete, eth Conselh Generau presentarà tanben esmenes ad agues tèxte pr'amor qu'èm convençudi qu'era nòsta lengua pròpia a de besonh garantir eth sòn futur a trauèrs dera melhora des recorsi e deth reconeishement autant competenciau coma oficiau.
Èm donc en un moment de gran significat istoric qu'a de representar un punt d'inflexion entath pervier der aranés. Sigam donc optimistes, a despièch d'actituds coma era deth PP damb eth sòns recorsi d'inconstitucionalitat autant tar Estatut de Catalonha (que de prosperar meterie en perilh era oficialitat der aranés) coma tara Lei d'Eduacion de Catalonha, ena qué dirèctament, an recorrit qu'er aranés sigue era lengua dera escòla, hèt qu'ei atau desde hè 25 ans. En tot cas, e tot e era estretor de mires e manca de responsabilitat dera dreta mès recalcitranta, voi pensar qu'era sensatesa e eth dret a qu'era lengua pogue demorar viua, siguen peth dessús de tot açò. Sigue coma sigue ei ua bona notícia.

3 de nov. 2009

COMÈDIA

Hè fòrça dies que non vau entath cinèma...era vertat ei que me hè dò auer perdut era abituda e me cau sajar de reprener-la. Eth cine a era capacitat de hèr-mos a víuer aventures, mos hè a arrir, plorar...per ua estona desbrembam es nòstes penes entà deishar-mos portar pera màgia dera pantalha. Totun es darrères setmanes è podut veir ua pellicula que m'a sosprenut fòrça, sustot peth guion, pòc trabalhat e sense massa substància. Ben, è de díder que se tracte mès lèu d'ua "TV movie" de sèrie B damb actors amateurs e un pressupòst fòrça redusit. En fin, Convergéncia Democratica Aranesa protagonize aguest film en qué, a trauèrs de mieges vertats, manipulacions e mentides, sage de convéncer as ciutadans e ciutadanes d'un petit país nomentat Aran des males intencions deth govèrn d'aguest país sus un malefic "Plan Director", que preten, segontes prediquen es protagonistes, panar es "drets legitims" d'aguesti ciutadans entà decidir sus eth sòn territòri. Un guion coma didia hloish en contengut e en desvolopament, fòrça repetitiu e sense aportar arren de nau, mès enlà de cèrta suspresa ar espectador que demoraue un cèrt grad de responsabilitat e maduresa des guionistes ara ora d'escríuer era trama. Resulte pòc creïble, a non èster qu'er espectador partisque dera basa, coma hèn es protagonistes, qu'es ciutadans deth petit país son uns ignorants incapables d'interpretar uns simples mapes e compréner ua sèrie de documents, ath delà d'auer un shinhau de memòria istorica entà plaçar a cadun en lòc qu'aucupaue uns ans endarrèr. Pòc credible e un shinhau frustrant quan ua demore cèrta qualitat ena retòrica e bèth shinhau de sensatesa, aumens, d'aqueri que pendent dotze ans an auut er aunor d'escríuer eth guion dera nòsta societat.

Un conselh as guionistes: sagen vostés de contactar damb Amenábar, ara ven d'estrear "Agora" e pensi qu'ei mès desvagat entà dar-les un còp de man, o se mès non entà orientar-les entàs pròplèu espectacles que volguen estrear.

28 d’oct. 2009

OCTOBRE

Aguest mes qu'acabe a estat farcit d'eveniments plan interessants e que de ben segur meriten ues linhes en aguest blog.

A prumèrs de mes se celebraue en Aran un acte laguens deth projècte "Catalunya Causa Comuna. Conferència Oberta"que jos eth titol "Quin Futur entà Aran? Reflexions e prepauses dera societat aranesa" amassèc a diuèrsi representants dera nòsta societat entà establir un debat sus eth futur des diuèrsi encastres deth país (sociaus, economics, educatius...).

Siguec un acte plan interessant que compdèc damb era preséncia de Raimon Obiols, cara visible d'aguest projècte, que demostrèc que Aran compde damb persones disposades a debàter sus eth futur deth nòste país, ciutadans as que les preocupe era societat a on viuen. Era "Conferència Oberta" vò èster un espaci entath debat sus eth futur que volem entara nòsta societat e entà establir naui procedements de relacion entre era societat e era politica, pr'amor qu'enes darrèri tempsi a quedat dejà demostrat qu'ei de besonh renauir-les. Coma ben ditz eth madeish Obiols: "volem parlar damb toti aqueri que volguen parlar damb nosati". En aguest sens voi arregraïr a toti es participants en acte era sua collaboracion, fòrça especiaument ad aqueri que i participèren damb es sues ponéncies (documents que traparatz ena web).

Un aute des actes importants d'aguest mes a estat era manifestacion deth passat dia 24 en Carcassona en favor der occitan. 25.000 persones, entre es quaus èrem ua cinquantia d'aranesi, mos trapèrem en Carcassona entà hèr a sénter, sustot deuant deth govèrn francés, era veu d'ua lengua que se trape en un moment de grana feblesa. Ua feblesa que ven determinada per sègles d'opression chauvinista qu'a propiciat qu'es pròpris occitans agen ara de cercar ua huelha de rota comuna qu'ajude ara lengua e ara identitat a subervíuer en aguest mon globau. Totun siguec reconfortant comprovar qu'Occitània encara alende e que per sòrt eth futur encara ei per escríuer, un futur que demane de consens, coeréncia e responsabilitat de toti, persones, administracions e institucions, qu'an e auem era obligacion de trabalhar amassa damb er objectiu de deishar as generacions qu'arriben un lòc melhor entà víuer ena sua lengua e en sòn país.

5 d’oct. 2009

Adiu Mercedes

Haydé Mercedes Sosa neishec eth 9 de junhsèga de 1935 en San Miguel de Tucumán (Argentina). Pendent tota era sua trajectòria musicau que durèc seishanta ans, Mercedes (coneishuda en America Latina coma "La Negra") hec a arribar a trauèrs dera musica e dera sua veu tostemp un messatge de compromés sociau. Hemna "de quèrres" patic eth còp d'estat e era repression e auec d'exiliar-se. Mercedes siguec ua des veus mès importants de Latinoamerica e lutèc tostemp pes drets des persones, sustot des que mès ac han de besonh.

Mercedes Sosa moric ager victima d'ua malautia, se n'a anat donc un referent dera musica latina, e encara mès, se n'a anat ua lutadora. Un exemple mès qu'exprèsse qu'era cultura , era musica en aguest cas, ei un esturment de luta pera igualtat sociau.

20 de des. 2009

Hopenhague??

Ei trist. Non me ven tath cap un aute calificatiu...era 15au conferéncia mondiau sus eth cambi climatic s'a acabat damb un acòrd de minims, barrat en darrèr moment entà sauvar es aparences e que non fixe tanpòc objectius entara reduccion d'emisions. Un acòrd injust, non vinculant e sense ambicion que demòstre qu'eth mon encara non a entenut qu'eth sòn pervier, eth nòste pervier e eth des futures generacions passe per arténher un consens mondiau. Totun aguest consens dificilament arribarà en tot es desquilibris sociaus e economics existisquen, en tot parlegam encara de 3au mon e de païsi emergents veigui impossible qu'aqueth acòrd arribe. Per non parlar deth papèr dera ONU en tot aguest procès, que damb aguest nau fracàs a certificat era sua incapacitat entà auançar, un aute còp, en consens internacionau.

14 de des. 2009

Begós


8 de des. 2009

Lei der aranés

A gessut a exposicion publica er Avantprojècte de Lei der Aranés, prebotjat per govèrn dera Generalitat. Aguesta lei, que se presentarà en Aran eth dijaus dia 10 de deseme entàs 19'00 ores ena sedença deth Conselh Generau, ei un pas de grana trascendéncia entara nòsta lengua pr'amor que, per prumèr viatge ena istòria, compdaram damb ua lei pròpia entar aranés.
Desdeth govèrn d'Aran auem collaborat de manèra intensa damb era Secretaria de Politica Lingüistica dera Generalitat en arténher un tèxte qu'auesse eth maxim consens possible. Totun, tanben cau díder que, en procès parlamentari que s'encete, eth Conselh Generau presentarà tanben esmenes ad agues tèxte pr'amor qu'èm convençudi qu'era nòsta lengua pròpia a de besonh garantir eth sòn futur a trauèrs dera melhora des recorsi e deth reconeishement autant competenciau coma oficiau.
Èm donc en un moment de gran significat istoric qu'a de representar un punt d'inflexion entath pervier der aranés. Sigam donc optimistes, a despièch d'actituds coma era deth PP damb eth sòns recorsi d'inconstitucionalitat autant tar Estatut de Catalonha (que de prosperar meterie en perilh era oficialitat der aranés) coma tara Lei d'Eduacion de Catalonha, ena qué dirèctament, an recorrit qu'er aranés sigue era lengua dera escòla, hèt qu'ei atau desde hè 25 ans. En tot cas, e tot e era estretor de mires e manca de responsabilitat dera dreta mès recalcitranta, voi pensar qu'era sensatesa e eth dret a qu'era lengua pogue demorar viua, siguen peth dessús de tot açò. Sigue coma sigue ei ua bona notícia.

3 de nov. 2009

COMÈDIA

Hè fòrça dies que non vau entath cinèma...era vertat ei que me hè dò auer perdut era abituda e me cau sajar de reprener-la. Eth cine a era capacitat de hèr-mos a víuer aventures, mos hè a arrir, plorar...per ua estona desbrembam es nòstes penes entà deishar-mos portar pera màgia dera pantalha. Totun es darrères setmanes è podut veir ua pellicula que m'a sosprenut fòrça, sustot peth guion, pòc trabalhat e sense massa substància. Ben, è de díder que se tracte mès lèu d'ua "TV movie" de sèrie B damb actors amateurs e un pressupòst fòrça redusit. En fin, Convergéncia Democratica Aranesa protagonize aguest film en qué, a trauèrs de mieges vertats, manipulacions e mentides, sage de convéncer as ciutadans e ciutadanes d'un petit país nomentat Aran des males intencions deth govèrn d'aguest país sus un malefic "Plan Director", que preten, segontes prediquen es protagonistes, panar es "drets legitims" d'aguesti ciutadans entà decidir sus eth sòn territòri. Un guion coma didia hloish en contengut e en desvolopament, fòrça repetitiu e sense aportar arren de nau, mès enlà de cèrta suspresa ar espectador que demoraue un cèrt grad de responsabilitat e maduresa des guionistes ara ora d'escríuer era trama. Resulte pòc creïble, a non èster qu'er espectador partisque dera basa, coma hèn es protagonistes, qu'es ciutadans deth petit país son uns ignorants incapables d'interpretar uns simples mapes e compréner ua sèrie de documents, ath delà d'auer un shinhau de memòria istorica entà plaçar a cadun en lòc qu'aucupaue uns ans endarrèr. Pòc credible e un shinhau frustrant quan ua demore cèrta qualitat ena retòrica e bèth shinhau de sensatesa, aumens, d'aqueri que pendent dotze ans an auut er aunor d'escríuer eth guion dera nòsta societat.

Un conselh as guionistes: sagen vostés de contactar damb Amenábar, ara ven d'estrear "Agora" e pensi qu'ei mès desvagat entà dar-les un còp de man, o se mès non entà orientar-les entàs pròplèu espectacles que volguen estrear.

28 d’oct. 2009

OCTOBRE

Aguest mes qu'acabe a estat farcit d'eveniments plan interessants e que de ben segur meriten ues linhes en aguest blog.

A prumèrs de mes se celebraue en Aran un acte laguens deth projècte "Catalunya Causa Comuna. Conferència Oberta"que jos eth titol "Quin Futur entà Aran? Reflexions e prepauses dera societat aranesa" amassèc a diuèrsi representants dera nòsta societat entà establir un debat sus eth futur des diuèrsi encastres deth país (sociaus, economics, educatius...).

Siguec un acte plan interessant que compdèc damb era preséncia de Raimon Obiols, cara visible d'aguest projècte, que demostrèc que Aran compde damb persones disposades a debàter sus eth futur deth nòste país, ciutadans as que les preocupe era societat a on viuen. Era "Conferència Oberta" vò èster un espaci entath debat sus eth futur que volem entara nòsta societat e entà establir naui procedements de relacion entre era societat e era politica, pr'amor qu'enes darrèri tempsi a quedat dejà demostrat qu'ei de besonh renauir-les. Coma ben ditz eth madeish Obiols: "volem parlar damb toti aqueri que volguen parlar damb nosati". En aguest sens voi arregraïr a toti es participants en acte era sua collaboracion, fòrça especiaument ad aqueri que i participèren damb es sues ponéncies (documents que traparatz ena web).

Un aute des actes importants d'aguest mes a estat era manifestacion deth passat dia 24 en Carcassona en favor der occitan. 25.000 persones, entre es quaus èrem ua cinquantia d'aranesi, mos trapèrem en Carcassona entà hèr a sénter, sustot deuant deth govèrn francés, era veu d'ua lengua que se trape en un moment de grana feblesa. Ua feblesa que ven determinada per sègles d'opression chauvinista qu'a propiciat qu'es pròpris occitans agen ara de cercar ua huelha de rota comuna qu'ajude ara lengua e ara identitat a subervíuer en aguest mon globau. Totun siguec reconfortant comprovar qu'Occitània encara alende e que per sòrt eth futur encara ei per escríuer, un futur que demane de consens, coeréncia e responsabilitat de toti, persones, administracions e institucions, qu'an e auem era obligacion de trabalhar amassa damb er objectiu de deishar as generacions qu'arriben un lòc melhor entà víuer ena sua lengua e en sòn país.

5 d’oct. 2009

Adiu Mercedes

Haydé Mercedes Sosa neishec eth 9 de junhsèga de 1935 en San Miguel de Tucumán (Argentina). Pendent tota era sua trajectòria musicau que durèc seishanta ans, Mercedes (coneishuda en America Latina coma "La Negra") hec a arribar a trauèrs dera musica e dera sua veu tostemp un messatge de compromés sociau. Hemna "de quèrres" patic eth còp d'estat e era repression e auec d'exiliar-se. Mercedes siguec ua des veus mès importants de Latinoamerica e lutèc tostemp pes drets des persones, sustot des que mès ac han de besonh.

Mercedes Sosa moric ager victima d'ua malautia, se n'a anat donc un referent dera musica latina, e encara mès, se n'a anat ua lutadora. Un exemple mès qu'exprèsse qu'era cultura , era musica en aguest cas, ei un esturment de luta pera igualtat sociau.