COMÈDIA

Hè fòrça dies que non vau entath cinèma...era vertat ei que me hè dò auer perdut era abituda e me cau sajar de reprener-la. Eth cine a era capacitat de hèr-mos a víuer aventures, mos hè a arrir, plorar...per ua estona desbrembam es nòstes penes entà deishar-mos portar pera màgia dera pantalha. Totun es darrères setmanes è podut veir ua pellicula que m'a sosprenut fòrça, sustot peth guion, pòc trabalhat e sense massa substància. Ben, è de díder que se tracte mès lèu d'ua "TV movie" de sèrie B damb actors amateurs e un pressupòst fòrça redusit. En fin, Convergéncia Democratica Aranesa protagonize aguest film en qué, a trauèrs de mieges vertats, manipulacions e mentides, sage de convéncer as ciutadans e ciutadanes d'un petit país nomentat Aran des males intencions deth govèrn d'aguest país sus un malefic "Plan Director", que preten, segontes prediquen es protagonistes, panar es "drets legitims" d'aguesti ciutadans entà decidir sus eth sòn territòri. Un guion coma didia hloish en contengut e en desvolopament, fòrça repetitiu e sense aportar arren de nau, mès enlà de cèrta suspresa ar espectador que demoraue un cèrt grad de responsabilitat e maduresa des guionistes ara ora d'escríuer era trama. Resulte pòc creïble, a non èster qu'er espectador partisque dera basa, coma hèn es protagonistes, qu'es ciutadans deth petit país son uns ignorants incapables d'interpretar uns simples mapes e compréner ua sèrie de documents, ath delà d'auer un shinhau de memòria istorica entà plaçar a cadun en lòc qu'aucupaue uns ans endarrèr. Pòc credible e un shinhau frustrant quan ua demore cèrta qualitat ena retòrica e bèth shinhau de sensatesa, aumens, d'aqueri que pendent dotze ans an auut er aunor d'escríuer eth guion dera nòsta societat.

Un conselh as guionistes: sagen vostés de contactar damb Amenábar, ara ven d'estrear "Agora" e pensi qu'ei mès desvagat entà dar-les un còp de man, o se mès non entà orientar-les entàs pròplèu espectacles que volguen estrear.

OCTOBRE

Aguest mes qu'acabe a estat farcit d'eveniments plan interessants e que de ben segur meriten ues linhes en aguest blog.

A prumèrs de mes se celebraue en Aran un acte laguens deth projècte "Catalunya Causa Comuna. Conferència Oberta"que jos eth titol "Quin Futur entà Aran? Reflexions e prepauses dera societat aranesa" amassèc a diuèrsi representants dera nòsta societat entà establir un debat sus eth futur des diuèrsi encastres deth país (sociaus, economics, educatius...).

Siguec un acte plan interessant que compdèc damb era preséncia de Raimon Obiols, cara visible d'aguest projècte, que demostrèc que Aran compde damb persones disposades a debàter sus eth futur deth nòste país, ciutadans as que les preocupe era societat a on viuen. Era "Conferència Oberta" vò èster un espaci entath debat sus eth futur que volem entara nòsta societat e entà establir naui procedements de relacion entre era societat e era politica, pr'amor qu'enes darrèri tempsi a quedat dejà demostrat qu'ei de besonh renauir-les. Coma ben ditz eth madeish Obiols: "volem parlar damb toti aqueri que volguen parlar damb nosati". En aguest sens voi arregraïr a toti es participants en acte era sua collaboracion, fòrça especiaument ad aqueri que i participèren damb es sues ponéncies (documents que traparatz ena web).

Un aute des actes importants d'aguest mes a estat era manifestacion deth passat dia 24 en Carcassona en favor der occitan. 25.000 persones, entre es quaus èrem ua cinquantia d'aranesi, mos trapèrem en Carcassona entà hèr a sénter, sustot deuant deth govèrn francés, era veu d'ua lengua que se trape en un moment de grana feblesa. Ua feblesa que ven determinada per sègles d'opression chauvinista qu'a propiciat qu'es pròpris occitans agen ara de cercar ua huelha de rota comuna qu'ajude ara lengua e ara identitat a subervíuer en aguest mon globau. Totun siguec reconfortant comprovar qu'Occitània encara alende e que per sòrt eth futur encara ei per escríuer, un futur que demane de consens, coeréncia e responsabilitat de toti, persones, administracions e institucions, qu'an e auem era obligacion de trabalhar amassa damb er objectiu de deishar as generacions qu'arriben un lòc melhor entà víuer ena sua lengua e en sòn país.

CARCASSONA 2009

Adiu Mercedes

Haydé Mercedes Sosa neishec eth 9 de junhsèga de 1935 en San Miguel de Tucumán (Argentina). Pendent tota era sua trajectòria musicau que durèc seishanta ans, Mercedes (coneishuda en America Latina coma "La Negra") hec a arribar a trauèrs dera musica e dera sua veu tostemp un messatge de compromés sociau. Hemna "de quèrres" patic eth còp d'estat e era repression e auec d'exiliar-se. Mercedes siguec ua des veus mès importants de Latinoamerica e lutèc tostemp pes drets des persones, sustot des que mès ac han de besonh.

Mercedes Sosa moric ager victima d'ua malautia, se n'a anat donc un referent dera musica latina, e encara mès, se n'a anat ua lutadora. Un exemple mès qu'exprèsse qu'era cultura , era musica en aguest cas, ei un esturment de luta pera igualtat sociau.

Actuacion de Mercedes Sosa

Retaule glèisa de Santa Maria d'Arties

Ua des jòies deth nòste patrimòni (foto: Núria Puyol)

Era mòla de Betren

Eth passat dia 22 de seteme presentàuem ena sala sociau de Betren eth projècte de reabilitacion dera Mòla de Betren. Un projècte qu'a passat ans perdut enes calaishi e qu'ara, gràcies ar esfòrç e perseverància d'aguest govèrn, que prometec en sòn moment amiar-lo entà dauant, ei dejà ua realitat.

Resulte fòrça gratificant assistir a actes coma eth d'aguesta presentacion, damb persones coneishudes, amics, gent restacada ara mia infància e encara mès s'era rason ei entà possar definitivament un projècte fòrça reclamat pes "mortièrs" pendent fòrça temps, tàs qu'aguesta mòla ei un des pògui elements deth passat encara en pè, que les rebrembe part dera sua istòria. Ei donc aguest un d'aqueri moments que me rebrembe per qué decidí pujar en aguest trèn, pr'amor qu'aquera istòria ei tanben un shinhau mia.

Còth de Baretja